İnay Adı

NAİS-İNAİS-İNAY
İnay adının Roma çağında bu arazi üzerinde kurulduğu belirlenen NAİS (ya da İNAİS) adlı antik kentten geldiği bilimsel ve tarihi çalışmalar neticesinde ortaya konmuştur. İnay adının nereden geldiği, tarihi ve kültürü konusunda, köylümüz Muammer SAKARYALI tarafından köklü bir araştırma yapılmış ve bu konuda bir kitap hazırlanarak “İnais’ten İnay’a” ismiyle Arkeoloji ve Sanat Yayınevi tarafından yayımlanmıştır.


İNAY – İNEY
Eskiden köye İnay adının verilişi hakkında halk arasında iki görüş hakimdi:
Birinci görüşe göre; köyde bulunan in (mağara) köyün doğusunda bir tepenin yamacındadır. Ay hilal şeklinde görünüp dolunay şekline gelinceye kadar bu inin kapısını aydınlatmaktadır. İN ve AY sözcüklerinin birleştirilmesinden İNAY adının doğduğu yaygın olarak söylenirdi.
Yine eskiden dile getirilen İkinci bir görüşe göre; inme, kervanların konaklama yeri anlamında köyün adının önce İNEY olarak verildiği, daha sonra bu adın İNAY olarak değiştiği söylenmektedir (İhtiyarlar arasında hala köye İney diyenler vardır).
Ancak İnay topraklarında Nais adında bir yerleşimin olduğu bilimsel çalışmalarla ortaya konulduktan sonra bu görüşler geçerliliğini yitirmiştir.


MİTOLOJİDE İNAY ADI
1. “Nais” isminin popüler İngilizce literatürde ilk olarak 1596’dan önce kullanıldığı görülmektedir. “Nais” ismi Latince bir ifade olan “Naiad” kelimesinden türemiştir. “Naiad” suda bulanan küçük canlıları ifade eder. Yunan mitolojisinde “su perisi” olarak geçmektedir. (Webster’s Online Dictionary)

2. Nais ismi mitolojide bir “peri kızı” olarak da geçmektedir. Anadolu’da Tmolus (Bozdağı) eteklerinde bir kasabanın kralı olan Otrynteus ile evlenmiş ve İpsition adında bir oğlu olmuştur. (Mitoloji Sözlüğü)

3. Karaçay-Malkar Türkleri, XVIII. yüzyıl ortalarında İslam dinini kabul edene kadar, pagan-şaman inançlarını devam ettirmişler ve bu inanç kültür dönemine ait sözlü edebiyat ürünlerinin büyük bir kısmı, destan ve halk şarkılarıyla günümüze kadar yaşatılarak korunmuştur. “İnay” adı bu dönem edebiyatında adı geçen mitolojik bir şarkının adıdır. Yine bu dönem inanışlarında ve edebiyatında “İnay” adı “dokumacılık tanrısı” olarak geçmektedir. (Mitoloji Sözlüğü)

4. Türkistan’da Sibirya’nın güneyinde, Sayan-Altay dağları ve Yenisey nehri yanında ve Altay Cumhuriyeti’nin kuzeyinde yer alan (Hakasya Bölgesinde) yaşayan Hakasların destanlarından birinin adı “Harın Huu İney”dir. Huu İney, Dede Korkut’a benzeyen bilge bir kahramandır. (Kaynak: www.akmb.gov.tr, bu bilgiyi bize ulaştıran köylümüz Fatih Öztemel’e teşekkürler.)